Bij juist rekenen is één plus één gelijk aan alles en twee min één gelijk aan niets (Ninon de Lenclos)

Informatie over dyscalculie, onderzoek en behandeling

Dyscalculie... een stukje uitleg

Wanneer je de definitie van dyscalculie opzoekt staat er: 'Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen met het leren en vlot/ accuraat oproepen/ toepassen van reken/ wiskundekennis (feiten en afspraken)'.Maar wat betekent deze omschrijving?

Hardnekkige problemen: dit zijn problemen die niet vanzelf verdwijnen, zelfs niet na veelvuldig oefenen en inslijpen van kennis. Ook wanneer iemand langdurig traint en oefent met bijvoorbeeld een remedial teacher of orthopedagoog, hoeft dit niet te betekenen dat er voldoende rekenbegrip ontstaat en dat daarmee de rekenproblemen verminderen. Vlot/ accuraat oproepen/ toepassen van feiten: hiermee wordt bedoeld, het beschikken over geautomatiseerde en bij voorkeur gememoriseerde kennis van de basisvaardigheden in het rekenen. Gememoriseerde kennis betekent: direct uit het hoofd (dus zonder een tussenstap) tot het goede antwoord komen. Geautomatiseerde kennis betekent: binnen 5 à 10 seconden het juiste antwoord kunnen geven op een rekenopgave die uit het hoofd meet één tussenstap wordt opgelost, bijvoorbeeld: 25-9 is 25-5 = 20 en min 4 = 16. Veel kinderen met dyscalculie komen wel tot een goede oplossing, maar hebben vaak meer dan één tussenstap nodig, bijvoorbeeld met behulp van de vingers.

Kenmerkende problemen bij kinderen met dyscalculie:

- Ze zijn zwak in het ophalen van rekenfeiten uit het geheugen (ze weten op jonge leeftijd -6 tot 8 jaar- bijvoorbeeld niet dat 4 tussen 3 en 5 ligt, ze weten uit het hoofd niet dat 5 erbij 3 als uitkomst 8 heeft of dat de helft van 6 gelijk is aan 3).

- Ze gebruiken tot op late leeftijd, soms wel tot volwassenheid, telrijen om -eenvoudige- rekenopgaven op te lossen (6+8= 7, 8, 9, 10...14), waarbij ze het bij te tellen aantal -veelal stiekem- op hun vingers bijhouden.

- Ze kunnen de precieze rekenkundige handelingen in rekenopgaven, die in woorden zijn opgeschreven (redactiesommen/ verhaaltjessommen), niet juist uit de opgave afleiden.

- Ze raken bij rekenopgaven waarbij tussenstappen moeten worden onthouden de draad kwijt.


Dyscalculie onderzoek

Het diagnosticeren van ernstige rekenproblemen en dyscalculie gebeurt meestal vanaf of halevrwege of eind groep 5 van de basisschool. Er komt echter steeds meer wetenschappelijk bewijs dat het belangrijk is om zo vroeg mogelijk ernstige rekenproblemen en dyscalculie vast te stellen, omdat behandeling van vroege rekenproblemen het verdere rekenonderwijs beter doet verlopen. Uit onderzoek blijkt dat de kinderen die achterlopen in voldoende verwerving van getalbegrip, aan het eind van groep 3 nauwelijks in staat zijn het verschil met hun klasgenoten in te lopen en tijdens hun verdere beasisschoolperiode achterblijven op het gebied van algemene rekenvaardigheid en op het gebied van het automatiseren van rekenfeiten. Vroege herkenning is van groot belang en betreft zowel rekenzwakke leerlingen als leerlingen die op latere leeftijd worden gediagnosticeerd als dyscalculici.


Wanneer u vermoeden heeft van een ernstig rekenprobleem of dyscalculie wil ik u uitnodigen contact met mij op te nemen en de mogelijkheden van een dyscalculie onderzoek te bespreken.

De bovenstaande teksten zijn gebaseerd op blz. 28, 29, 32, 104 & 105 uit het boek: 'Dit is Dyscalculie, Achtergrond en Aanpak' van prof.dr. Hans van Luit


Dyscalculie behandeling

In mijn praktijk behandel ik al 11 jaar veel kinderen, jongeren, studenten en volwassenen met dyscalculie of een vermoeden van dyscalculie. Veel kinderen met rekenproblemen of dyscalculie hebben moeite het tempo in de klas bij te houden en rekenen op een niveau van een half jaar of jaar lager. Mijn behandelingen zijn voor elk kind op maat gemaakt. Zo gebruik ik bijvoorbeeld verschillende onderdelen van de remediërende methodes Rekensprint en Maatwerk en een aantal online programma's, maar het meest maak ik gebruik van eigen oefeningen, werkbladen, spelletjes en materialen.

Het kan zijn dat de verschillende problemen die dyscalculie geeft erg onzeker maken, het gevoel van eigenwaarde beïnvloeden of (ernstige) (faal)angst veroorzaken. In mijn behandeling geef ik daarom ook veel aandacht aan psycho-educatie (wat hoort bij dyscalculie en wat niet?) en aan de emotionele ontwikkeling. Ik hoop hiermee de (faal)angst, onzekerheid en het verminderde gevoel van eigenwaarde om te buigen naar minder angst, meer zelfvertrouwen en een realistischer beeld van zichzelf.

Ik oefen nadrukkelijk met de rekendomeinen zoals opgesteld in de referentieniveaus. De referentieniveaus beschrijven welke basiskennis en vaardigheden leerlingen moeten beheersen voor rekenen op de basisschool en het voortgezet onderwijs.


Ik heb mij op post-academisch niveau verder geschoold ten aanzien van diagnostiek en behandeling van Dyscalculie.